![]() |
| | #1 (permalink) |
| Admin Üyelik tarihi: Jul 2008
Mesajlar: 21.816
Teşekkür: 347
825 Mesajına 999 teşekkür edildi.
| Grup uçuculuklarıyla tanınan ve her uçuruşta ayrı güzellikler sergileyen Dolapçılar pek çok tatmin edici yönüyle ve problemsiz sayılabilecek yapılarıyla bölgelerinin gözde güvercinleridir. Dönekler ve Kelebeklerle aynı kökenden gelen Dolapçı ırkı kendisini tanımayanlarca Kelebek ile temelde paçasızlık özelliği ile ayrılır. Yine tanımayanlarca ayırım Dönek ırkı ile bu kadar kesin olarak yapılamadığından Dolapçılardan söz edilirken "farklı bir dönek" ifadesi veya buna benzer ifadeler kullanılır. Aynı kökenden gelen ırklar olması yönüyle bu ifadeler doğru sayılsada ayırımı yapacak pek çok temel özellik mevcuttur. Her ne kadar yerde doğal hallerini, gökyüzünde uçuş ve dönüşlerini izlemeyle daha farklı özelliklerini tespit edilebilicek olsanız da aşağıda başlıca farkların yer aldığı Dönek ve Dolapçı karşılaştırması size Dolapçıları tanıtabilecektir. Fiziksel Özellikler: Dönek: Basık ve geniş bir gövde, uzun bacaklar, iri ve belirgin ayak pulları, orta büyüklükte çevresi beyaz gözler, paytak yürüyüş, geniş olmayan üstüste binmiş (bindirme) "ters V" formunda kuyruk ve genellikle kuyruküstü yag bezesiz. Dolapçı: Dik duruşlu uzun bir gövde, kısa bacaklar, orta büyüklükte ve çeşitli renklerde gözler, düz yürüyüş, genişçe duran kuyruk ve genellikle kuyruküstü yağ bezesiz. Uçuş Özellikleri: Dönek: Ortalama 30-40 m. yükseklikte kısa süreli uçuş, seyrek ve kendini ileri atarcasına kanat atışları, kayıkta gezebilirlik ve solo uçuculuk. Dolapçı: Bulut yüksekliğinde uçuş, alıştırmaya bağlı olarak 15 ile 120 dk. arası uçuş, sık ve kuvvetli kanat atışları, kayıkta gezmeme ve grup uçuculuğu. Dönüş Özellikleri: Dönek: Pırıltıya duyarlı olarak 45 derecelik açıyla baş sağa yada sola yatık ve göğüs üzerine kanat kuyruk ekseninde yüksek devirli dönüş. Dönüşe girişle çıkış aynı sitile sahip ve dönüşe giriş esnasında kuyruk başın ters tarafına yatık. Sarkma tabir edilen yere dik dönüş görülmez. Dönüş esnasında kanatlar kapalı veya yarı açık. Dolapçı: Pırıltıyla veya Kelebeklerde görülebilen tarzda pırıltısız boşa dönüş. Dönüş esnasında baş ileride burun üzeri dönerek düşen bir uçağın verdiği görüntüye benzer seri bir sitil. Buna ortada küçük bir boşluk kalacak şekilde yapılan uzun bir helezonda denilebilir. Dönüşünü yere yakınken salmadan verilen pırıltıyla veya yükseklerde pırıltı vermeksizin kendiliğinden gösterir. Yükseklerdeyken verilen pırıltıya çok seri olmayan fakat hızlı ve uzun bir oyunla cevap verir. Havayı yırtan sesi rahatlıkla duyulur. Sarkma tabir edilen yere dik dönüşleri sıkça gösterir. Dönüş esnasında kanatlar tam açık. Karakteristik Özellikler: Dönek: Uysal yaratılışlı kolay yönetilir. Hassas ve hastalıklara açık bünyeye sahiptir. Yavru alımında takviye verilmesi halinde daha iyi sonuç alınabilir. Yavrular yetiskinlik öncesi dönüş göstermez. Pırıltıya sıkarak tepki vermeleri beklenir. Yetişkinler uçuş esnasında oturma (bel kırma, balonlama) hareketi yapsalarda pırıltı verildiğinde bu hareketi göstermemeleri beklenir. Olumsuz hava koşullarında veya yetiştirilmesi tamamlanmamış uçucularda kayıplara uğramak olağandır. Dolapçı: Yetiştirilişinde uysallık hedef alınmazsa ürkek yapısını muhafaza eder. Havada ve yerde yönetilmeye ve eğitime son derece olumlu cevap verir. Sağlam yapılı ve iyi yavru bakıcıdır. Yavrular yetişkinler kadar olmasada ergenlik dönemine kadar kısa ve kıvrak hareketler gösterebilir. Dolapçı oturma hareketini göstermemelidir. Yavrular dahil 15-20 km. mesafeden yuvalarına dönmeleri beklenir, bu dönüşleri kadar aranılan bir özelliktir. Renkler: Dönek: Siyah, mavi, kırmızı gibi gövde renklerinin üzerinde beyaz baş, beyaz kanat uçları ve beyaz kuyrukludurlar. Gövde renginin üzerine dağılmış beyazlıklara da rastlanılır. En yaygın renk tanımları baska, galaca, akbaş-akkuyruktur. Dolapçı: Genellikle düz renklere ve kaplan (çil) desenlere sahiptirler. Yamalı ve alaca desenlere sahip olanlarıda çokça yetiştirilir. Siyah, mavi (gök), kırmızı, sarı, boz, dağlı, gümüş, zeytini, beyaz gibi düz renklerle üzerleri çilli olanları popülerdir. Yetiştirildikleri Yöreler: Dönek: İzmir, Bursa, Denizli, Nazilli, Ayvalık, Keşan ve çevreleri. Dolapçı: Denizli ve çevresinde tüm renkleri, Isparta, Burdur ve çevrelerinde siyah, mavi renkler ve aynı renklerin kaplan desenlileri, Muğla ve çevresinde sarı ve kırmızı renkler ile altınbaş desenliler. Son yıllarda Uşak ilimizde de kaplan desenliler yaygınlaşmıştır. Genellikle 20-30 güvercinden oluşan ve yanlarına kısa gagalı uçucu ırklar verilerek uçurulan Dolapçılar renk çeşitliliği ve farklı performanslarıyla göz doldururlar. Denizli ve Isparta'da soy takibi yapılarak iyileştirme ve geliştirme çalışmaları devam etmektedir. Dolapçılar hakkında daha fazla bilgi sahibi olmak isterseniz Denizli Güvercinleri sitesinin Dolapçı sayfasını ve Doç.Dr. Türker Savaş'ın Denizli ziyareti izlenimlerinin yer aldığı makaleyi incelemenizi tavsiye ederim.. İskender DAMGACI |
| | |
| | #3 (permalink) |
| Süper Moderatör Üyelik tarihi: Jul 2008
Mesajlar: 17.723
Teşekkür: 85
280 Mesajına 303 teşekkür edildi.
| TANIM ve TARİHÇE Ülkemizin nadide ve safkan güvercinlerinden Dolapçı ırkımız ismini uzun süreler dolaşarak uçmasından ve dönüş performansını kendi ekseni etrafında dolanarak sergilemesinden almıştır. Dolapçının dönüş oyununa yetiştiriciler arasında "dolap" denir. Anlatılmak istenen yine dolanma hareketidir. Ülkemizde Dolapçı'ya benzer güvercin isimlendirmelerini Dolavcı (Nazilli, Ödemiş, Kiraz, Tire), Dolapçıl - Dolapçın (Bandırma, Mustafakemalpaşa, Gönen) olarak bilmekteyiz. Bu benzerliklerin temelinde Dolapçı Üstadları tarafından dile getirilen geçmişte yapılmış iller arası güvercin alışverişlerinin olduğu düşünülmektedir. Dolapçı ırk adı hakkında verilen diğer bilgilere ulaşmak için Ek-1 ve Ek-2'yi inceleyiniz. Dolapçı ırk adı yöresel olarak "Oynak", "Oyunlu" ve "Fırtıkçı" olarak çeşitlendirilmektedir. Uzun süre uçtuktan sonra dolap göstererek alçalan ve tekrar tekrar yükselenleri "Oynak", kısa süre uçtuktan sonra hemen dolap gösterenleri "Oyunlu", kırık (pırıltı) gösterildiğinde yükseklerden açık kanat hızlı ve seri tarzda dalanları "Fırtıkçı" olarak adlandırılırlar. Her üç dolap tarzınında yetiştiricisi bulunmaktadır. Üç dolap tarzı ise içinde yine üç ana oyun sitiline sahiptir. Bunlar burunüstü, göğüsüstü ve karşıya dolap (yere paralel) olarak belirginleşir. Kendi içlerinde güvercine özgü olarak farklılıklar gösterebilirler. Dolapçı ırkı ağırlıklı olarak Burdur, Denizli ve Isparta illerimizde yetiştirilirler. Bu üç ilimiz birbirlerine coğrafi bakımdan çok yakın olup yetiştiriciler arası irtibatları daima canlıdır. Yöresel tercihlerde bazı küçük farklılıklar olsa da sağlamlık (sadakat), oyunda denge, uçkunluk, performans anormalliklerini beğenmeme ve diğer temel kavramlar ortaktır. ![]() ![]() Yaşayan en eski Dolapçı Üstadları'nın bizzat anlatımlarında ırkın bilinen tarihi net olarak 1880 yılına kadar dayanır. Bu tarihten daha eski olan geçmişine ait söylemler ise şifahidir. Dilden dile dolaşarak anlatılsa da kaynağı belirsiz olduğundan ve yazılı bir belge henüz bulunmadığı için muğlak hükmündedirler. Bu sebeple tarihçe sayfamızda muğlak ifadelere ve anlatımlara kısmen yer verilmiştir. Kosova bölgesinde yetiştirilen dönücü güvercinlerin yüzyıllar önce Anadolu'dan Türkler tarafından getirildiği bilinmektedir. Halen Türkler tarafından yetiştirilmektedirler (Ek-3) ve kullanılan terimler Türkçe'dir. Bu bilgiler oradaki klüpler ve yayın organları tarafından da kayıt altına alınmıştır. Bu kaynaklardan alınan bilgilerle Kosova bölgesinde yetiştirilen güvercinlerin Dolapçı yetiştirilen bölgelerden köken aldığı sonucunu çıkarmak olasıdır. Dolapçı yetiştirilen bölgelerle Kosova bölgesinde yetiştirilen güvercinlerin pek çok yönüyle birebir benziyor olmaları (Ek-4) olasılığı kuvvetlendiren en önemli sebeptir. Kosova'da yetiştirilen güvercinlerin Dolapçı yetiştirilen bölgelerden köken aldığı olasılığının yanına Kosova bölgesindeki güvercinlerin zamanla Anadolu'ya tekrar dönmüş oldukları bilgisini eklemek mümkündür. 1862 yılında çıkan Hersek isyanının Karadağ savaşına dönüşmesi ve balkanlarda Osmanlı Devleti aleyhine artan gelişmeler sonucunda bölgedeki bazı Türk ailelerinin daha güneyde ve o yıllarda sakin olan Selanik, Kavala, Grevena, Midilli, Sakız dolaylarına yerleşmiş olmaları ve yanlarında güvercinlerini de taşımaları sonucunda Kosova güvercinlerinin bölgede yaygınlaşmış olduğu dile getirilen sözlü ifadelerdendir. Bu güvercinler 50 yıl sonra çıkacak Balkan Harbi (1912) karışıklıkları esnasında ve Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasından sonra (1920) yapılacak mübadele anlaşmasıyla kısmen tekrar Anadolu'ya özellikle İzmir'e yüzyıllar sonra dönüş yapmışlardır. Dönüş yapan güvercinler genel olarak "Selanik" adıyla tanınırlar. Çoğunlukla Dolapçı renklerinde ve performans özelliklerinde oldukları bilinmektedir. Yetiştirildikleri bölgelerde zaman içinde beğenilere, beslenme rejimlerine ve iklime dayalı seleksiyona uğrayarak çeşitlenmiş olmaları muhtemeldir. Son yüzyıl içinde Dolapçıların Anadolu'da iller arası geçişleri net olarak bilinmekle beraber Anadolu dışına çıkışları hakkında da bazı bilgiler mevcuttur. Bunlardan ilki Büyük Taaruz sırasında Denizli'nin ilçelerinden savaşmadan geri çekilen Yunan askerlerinin yanlarında bazı nadir bitkileri ve Dolapçıları götürdükleri bilgisidir. İkincisi ise yine Denizli'nin İstiklal semtinde ve Honaz ilçesinde yerleşik Rumların mübadele gereği Yunanistan'a giderken yetiştirdikleri Dolapçılarını da yanlarında götürdükleri bilgisidir. Bugün Yunanistan'da Dolapçı ırkı varsa buraya kadar saydığımız kaynaklardan yani Kosova ve Anadolu kaynaklarından beslenmiş olmaları mümkündür. Dolapçılar derin tarihleri, zengin oyun sitilleri, renk çeşitliliği, göz dolduran uçumları, sadakatleri, karakteristik özellikleri ve daha pek çok tatmin edici bütünlükleriyle köklü ve safkan bir güvercin ırkımızdır. Tüm bu yönlerinin tamamı ele alınarak, biri diğerine üstün tutulmadan sahip çıkılmalı ve korunarak geliştirilmelidirler. Gerçek bir kültür mirasımız ve yaşayan hazinemizdirler. Onlarla ilgilendiğiniz için teşekkür eder saygılarımızı sunarız. Denizli Güvercin Evi Derneği http:/ /www.dolapci.com/tarihce.html Alıntıdır. |
| | |
![]() |
| Bookmarks |
| Etiketler |
| dolapc, dolapci, dolapçı güvercin resimleri, dolapçı güvercinleri, guvercin, resimleri |
| Seçenekler | |
| Stil | |
| |