Bestoffrm|Ask Flashlari| Resimli Siirler|Yazili Sorulari|Büyüler|Performans,Proje Konulari|Sifali Bitkiler|Definecilik
 
"Hayat bir öyküye benzer, önemli olan yanı eserin uzun olması değil, iyi olmasıdır. Seneca"
Geri git   Bestoffrm|Ask Flashlari| Resimli Siirler|Yazili Sorulari|Büyüler|Performans,Proje Konulari|Sifali Bitkiler|Definecilik >
»»-(¯`v´¯)-» Kültür ve Eğitim »»-(¯`v´¯)-» > Coğrafya > Coğrafya Yazılı ve Konuları > 10.Sınıf Coğrafya
Connect with Facebook

Cevapla
 
LinkBack (2) Seçenekler Stil
Alt 10-16-2009, 09:27 PM   2 links from elsewhere to this Post. Click to view. #1 (permalink)
Moderatör
 
ersen - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2009
Mesajlar: 383
Teşekkür: 14
29 Mesajına 61 teşekkür edildi.
Standart 10.Sınıf Coğrafya, Kayaçlar,Kayaç Çeşitleri

Kayaçlar
Kayaçlar su, gaz ve organik varlıkların dışında yerkabuğunu meydana getiren unsurlardır. Yol yarmaları, maden ocakları ve taş ocakları gibi yerlerle, toprak veya enkaz örtüsünden yoksun topografya yüzeylerinde mostralarına rastladığımız kayaçlar, yer şekillerinin oluşum ve gelişimlerinde rol oynayan önemli etmenlerden biridir. Onların fiziksel ve kimyasal özelliklerindeki farklılıklar yer şekillerinin de farklı olmalarına sebep olur. Çünkü bu özellikler, kayaçların, aşındırma etmen ve süreçlerine karşı dayanıklı veya dayanıksız olmalarını tayin eder. Örneğin kalker ve jips gibi eriyebilen kayaçların bulunduğu sahalarda lapya, dolin, uvala gibi özel yer şekilleri oluşmaktadır.

Genel olarak, tektonik hareketlerle ters durumlar meydana gelmemişse, aşınmaya karşı dayanıklı kayaçlar yüksek yer şekillerini, kolay aşınan ve parçalanan kayaçlar ise alçak yer şekillerini meydana getirirler. Granitlerden müteşekkil sahalarda granit topografyası adı verilen özel bir topografya tipi oluşur. Benzer şekillere siyenit, diorit, andezit, bazalt ve gnays gibi heterojen kayaçlar üzerinde de rastlanır. Kayaçlar kökenlerine göre üç ana grup altında toplanırlar:

1. Magmatik kayaçlar

2. Tortul kayaçlar

3. Metamorfik kayaçlar

MAGMATİK KAYAÇLAR

Bu kayaçlar magmanın soğuyarak katılaşması sonucu meydana gelirler. Yer kabuğunun yaklaşık olarak % 65'ini oluştururlar. Kökenlerini magma teşkil ettiğinden bunlara magmatik kayaç veya katılaşım kayaçları adı verilir.

TORTUL KAYALAR

ortul kayaçlar yeryüzünde çok görülen kayaçlardır. Yer yüzeyinin yaklaşık olarak % 75'i tortul kayaçlardan müteşekkildir. Yerkabuğunun ise % 8 kadarını oluştururlar. Bunlar genellikle tabakalı olarak bulunurlar ve içerlerinde organizma kalıntıları (fosil) ihtiva ederler.Tortul kayaçların büyük bir kısmı dış etmen ve süreçler tarafından yeryüzünün aşındırılması ve meydana gelen çeşitli büyüklükteki unsurların taşınarak çukur sahalarda (göl, deniz ve okyanus tabanları gibi) biriktirilmesi sonucu oluşmuşlardır. Bu olaya genel anlamda tortullaşma (sedimentasyon) denir. Biriken unsurlar önceleri boşluklu gevşek bir yapıya sahiptirler. Fakat zamanla sıkışıp sertleşirler. Diajenez adı verilen bu olayda basınç ve çimentolaşma esas rolü oynarlar. Gerçekten, bir birikme sahasında, sonradan biriken unsurlar öncekiler üzerinde ağırlıkları vasıtasıyla basınç yaparlar. Bu basınç sonucu unsurlar, aralarındaki boşlukların küçülmesi ve büyük ölçüde ortadan kalkmasıyla sıkışır ve sertleşirler. Çimentolaşmada ise, unsurlar arasındaki boşlukları dolduran suların içinde bulunan erimiş veya asılı haldeki maddeler kristalleşerek veya çökelerek unsurları birbirine bağlarlar.Tortul depoların veya kayaçların oluştukları ortamlar yerden yere farklılıklar gösterirler. Bir tortul kayacın oluştuğu ortam şartlarının bütününe fasiyes denir. Tortul kayaçlar bu ortam şartlarını gerek fiziksel ve kimyasal özellikleri ile ve gerekse içerdikleri hayvan ve bitki fosilleriyle aksettirirler. Bu ise onların oluştukları devredeki ortam şartları hakkında bilgi edinmemizi sağlar.3 ana fasiyes grubu vardır:1 - Kara fasiyesi: Akarsu, göl, rüzgâr, v.s. depolarını içerir. 2- Kıyı ve lagün fasiyesi: Kara fasiyesi ile deniz fasiyesi arasında geçiş tipini oluşturur. Kıyılardaki akarsu ağızlarında biriken depolar bu fasiyese girerler.3 - Deniz fasiyesi: Deniz veya okyanusların tabanında biriken depolardan meydana gelir. Üç kısma ayrılır; 0-200 metreler arasındaki depolar neritik fasiyesi, 200-1000 metreler arasındaki depolar batiyal fasiyesi ve 1000 metreden daha derindeki depolar da abisal fasiyesi teşkil eder. Fasiyes TipleriBirikme veya tortullaşma, sürekli ve sakin bir ortamda meydana geliyorsa, üst üste biriken unsurlar birbirlerine paralel tabakalar meydana getirirler. Bu olaya konkordans, tabakalara ise konkordant tabakalar ismi verilir. Bu gibi sakin ortamlarda biriken unsurlar, düşey doğrultuda, ağırlık ve boyutlarına göre bir sıralanma gösterirler. İri ve ağır unsurlar altta yer alır ve yukarıya doğru daha küçük, hafif unsurlara geçilir. Bu olaya boylanma denir. Boylanma gösteren tabakalara ise boylanmış tabakalar adı verilir. Tortullaşma ortamı çalkantılı, girdaplı hareketlere sahipse veya çeşitli yönlerden gelen akımlara maruz kalıyorsa tabakalar birbirlerine parelel muntazam seriler meydana getirmezler. Bu durumda farklı eğime sahip kısımlar iç içe, yan yana bulunurlar, mercek ve kama seklinde seviyeler ihtiva ederler. Buna çapraz tabakalaşma denir. Bazı depolarda unsurlar taşıyıcı etmenin hareketi yönünde ağırlıklarına göre bir sıralanma gösterirler. Buna da derecelenme adı verilir. Konkordant ve Diskordant TabakalarTortullaşmanın sürekli olmadığı ortamlarda her bir tortullaşma devresine ait tabaka serileri arasında bir uyumsuzluk görülür. Buna diskordans, diskordansın görüldüğü yüzeye, diskordans yüzeyi ve buradaki tabakalara ise diskordant tabakalar denir. İki tip diskordans vardır;1 - Basit diskordans: Basit diskordansta üstte yer alan tabaka serisi alttaki serinin aşınmış yüzeyi üzerinde bulunur. Her iki tabaka serisi arasında bir açı söz konusu değildir. Bu durumda alttaki tabaka serisi meydana geldikten sonra birikme ortamında herhangi bir nedenle aşınma faaliyetleri hüküm sürmüş, bunun sonucu tabaka serisi üst kısmından aşınmış, daha sonra başlayan birikme devresinde ise üstteki tabaka serisi meydana gelmiştir. 2- Açılı diskordans: Açılı diskordansta alttaki tabakalar oluştuktan sonra tektonik hareketlere maruz kalmışlardır. Bu hareketler onların yatay durumlarının bozulmasına neden olmuştur. Daha sonra tabakalar aşınım devresi geçirmiş ve son olarak da üstteki tabaka serisi meydana gelmiştir. Üstteki serinin en altında genellikle iri unsurlu konglomeralardan müteşekkil bir tabaka yer alır. Buna taban konglomerası denir. Diskordanslar veya diskordans yüzeyleri yereyin jeomorfolojik gelişiminde birikim ve aşınım evrelerinin teshiline imkan verirler.Çeşitli jeolojik devirlerde meydana gelmiş transgresyon ve regresyonlar sırasında kıyı bölgelerinde transgresif ve regresif depolar oluşmuştur. Transgresyon; denizin yavaş bir şekilde kara üzerine ilerlemesi olayıdır. Bu sırada denizin kara üzerine çökelttiği depoya transgresif depo veya transgresif seri denir. Transgresyon ve Transgresif SeriRegresyon ise denizin karadan yavaş bir şekilde çekilmesi olayıdır. Bu olay sırasında regresif depo veya regresif seri meydana gelir. Regresyon ve Regresif SeriBir transgresif seride altta iri unsurlu tortullar (konglomera, kumtaşı) yer alır ve yukarıya doğru giderek ince unsurlu tortullara (marn, kalker) geçilir. Bu durum denizin aynı düşey kesitte gittikçe derinleşmesi ile ilgilidir. Deniz sığken, iri unsurlar, dalga ve akıntılarla fazla uzaklara taşınamadıkları için, kıyı çizgisi yakınında biriktirilmişlerdir. Deniz karaya doğru ilerledikçe, eski kıyı çizgisinin bulunduğu yer gittikçe derinleşmiş ve dolayısıyle bu kesime kıyıdan uzaklara taşınabilen ince unsurlu tortullar birikmiştir.Regresif seride ise, aynı yerde denizin derinliği gittikçe azaldığı için, iri unsurlu tortullar üstte, ince unsurlular altta yer alırlar.Tortul tabakalar çeşitli kalınlıkta olurlar. Buna göre ayrılabilen başlıca tipler aşağıdaki gibidir:Tortul Tabakalar Lamına 1cm'den ince İnce tabaka 1 -10 cm Orta tabaka 10 - 30 cm Kalın tabaka 30 -100 cm Çok kalın tabaka 100 cm'den kalın Tabakaların, sonradan meydana gelen tektonik hareketler sonucu yatay durumları bozulmuş olabilir. Bir sahada tektonik yapının ortaya konulabilmesi için tabakaların doğrultu ve eğimlerinden yararlanılır. Tabaka doğrultusu tabaka yüzeyinin yatay düzlemle yapağı ara kesite tekabül eder. Tabaka eğimi ise, tabaka yüzeyi ile yatay düzlem arasındaki açıya eşittir ve tabaka doğrultusuna dik yönde ölçülür. Tabaka Doğrultusu ve Eğimi

BAŞLICA TORTUL KAYAÇLAR1-

MEKANİK (KIRINTILI) TORTUL KAYAÇLAR

1.1. Çimentosuz Tortul Kayaçlar

1.1.1. Bloklar ve Çakıllar

1.1.2. Kumlar

1.1.3. Siltler

1.1.4. Killer

1.1.5. Lös

1.2. Çimentolu Tortul Kayaçlar

1.2.1. Konglomera

1.2.2. Kumtaşı

1.2.3. Silttaşı

1.2.4. Kiltaşı

1.2.5. Çamurtaşı

1.2.6. Arjilit

1.2.7. Şeyl

1.2.8. Arkoz

1.2.9. Grovak

1.2.10. Detritik Kalker

2- ORGANİK TORTUL KAYAÇLAR

2.1. Silisli Organik Kayaçlar

2.1.1. Diatomit

2.1.2. Radyolarit

2.1.3. Spongolit

2.2. Karbonatlı Organik Kayaçlar

2.2.1. Tebeşir

2.2.2. Resif Kalkeri

2.2.3. Foraminiferli Kalker

2.2.4. Lümaşel

2.3. Bitümlü Organik Kayaçlar

2.3.1. Turba

2.3.2. Linyit

2.3.3. Taş Kömürü

2.3.4. Antrasit

2.3.5. Asfaltit3-

KİMYASAL TORTUL KAYAÇLAR

3.1. Karbonatlı Kimyasal Kayaçlar

3.1.1. Kalker

3.1.2. Dolomit

3.1.3. Marn

3.1.4. Traverten

3.1.5. Oolitik Kalker

3.2. Evaporitler

3.2.1. Jips

3.2.2. Anhidrit

3.2.3. Kaya Tuzu

3.3. Silisli Kimyasal Kayaçlar

3.3.1. Sileks

3.3.2. Gayzerit

3.3.3. Çört

3.3.4. Filint

3.3.5. Jasp

METAMORFİK KAYAÇLAR

Bu kayaçlar totul yada volkanik kayaçların, yerin derinliklerinde yüksek basınç ve sıcaklık altında metamorfizmaya (başkalaşma) uğraması sonucunda oluşurlar. Oluşumlarında metamorfizma etkili olduğu için bunlara metamorfik kayaç veya başkalaşım kayaçları adı verilir.

Kaynak: e-coğrafya.com
ersen isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Alt 10-14-2012, 08:01 PM   #2 (permalink)
Süper Moderatör
 
elif - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2008
Mesajlar: 18.936
Teşekkür: 162
1.196 Mesajına 3.031 teşekkür edildi.
Standart

Kayaçlar ve Çeşitleri

-Çeşitli mineraller ve organik maddelerden meydana gelen kütlelere kayaç denir.
- Kayaçların tümü değişik minerallerin bir araya gelmesiyle oluşur.
- Kayaçlar oluşum şekline göre 3 gruba ayrılır.
a – Magmatik kayaçlar ,
b – Tortul kayaçlar ,
c – Başkalaşım kayaçları ,
M A G M A T İ K K A Y A Ç L A R
Ateş kürenin yapısında bulunan erimiş haldeki magmanın yeryüzünde yada yer kabuğunun derinliklerinde soğuyarak katılaşmasıyla oluşan kayaçlara Magmatik kayaçlar denir.

- Magmanın yer kabuğu içinde yükselirken yavaş yavaş soğumasıyla oluşan oluşur bunlara DERİNLİK KAYAÇLARI denir
- Derinlik kayaçları yavaş yavaş soğumayla oluştuğundan sert ve iri kristallidirler.
- granit , siyenit ( kuvars , feldspat , mika , amfibol , olivin gibi minerallerden oluşur )
- Bursa ULUDAĞ granit kayaçlarından oluşmuştur ,

-Magmanın derinlerde damarlarda yavaş yavaş soğuyup katılaşmasından DAMAR KAYAÇLARI oluşur.
- Damar püskürük kayaçları sert ve ince kristallidirler.
- Porfir

- Magmanın yüzey ve yüzeye yakın yerlerde aniden soğuyup katılaşmasıyla YÜZEY KAYAÇLARI oluşur.
- Yüzey püskürük kayaçları aniden soğuduğundan yumuşak ve ince tanelidirler.
- Trakit , bazalt , andezit , volkan tüfleri , sünger taşı , katran taşları ( pekiştayn )
- Camsı olanlara obsidiyen ( volkan camı )
- Afyon çevresindeki dağlarının yapısındaki kayaçların bir bölümü bazalt ve trakittir.
-Anıtkabir Andezit ten ( Ankara taşı ) yapılmıştır.

- Genellikle kristal yapılıdırlar,
- Tabakasız yapıdadırlar
- İçlerinde fosil bulunmaz
- En yaşlı kayaçlardır.

T O R T U L K A Y A Ç L A R

-Yer yüzündeki magmatik kayaçların sıcaklık değişiklikleri yağışlar ,rüzgarlar gibi dış
etkenlerle küçük parçalara bölünmektedir .
Magmatik kayaçların dış etkenlerle küçük parçalara bölünmüş haline TORTU denir

Tortuların çeşitli etkenlerle göl , deniz ve çukur yerlerde taşınarak zamanla
tortullaşırlar
- dibe çöken maddeler üst üste tabakalar oluşturur.
- tabakaların oluşumu arttıkça alt tabakanın üstündeki ağırlık artar
- alt tabaka üzerinde büyük bir baskı oluşur
- sıcaklık değişimi ve baskılar sonucu tortul kayaçların oluşumu başlar
- zamanla bu tabakalar katılaşır
- tortul kayaçlar içinde canlı kalıntıları olan fosil bulunur.

Tortul kayaçlar oluşumlarına göre 3 gruba ayrılırlar
a - Mekanik tortullar:
- Su,rüzgar ve sıcaklık gibi dış kuvvetlerin etkisiyle sürüklenen kayaların bir yerde
toplanmasından luşurlar.
Kumlar,killer,çakıllar bu gruptandırlar.

b - Kimyasal Tortullar:
-Su külteler arasından geçerken bazı kimyasal maddeleri çözer.Suyun buharlaşması ile
suda çözünen bu maddeler çökerek
kaya tuzu, sarkıt , dikit ve travertenler oluşur.

c)Organik Tortullar
-Bitki ve hayvan artıklarından oluşan kültelerdir.
Kalkerli ve silisli kayalar , kömür ve petrol bu gruba girerler

- genellikle tabakalıdırlar
- kristaller yoktur.
- İçlerinde fosiller bulunur
- En iyi fosilleşme tortul kayaçların oluşumunda olur.

B A Ş K A L A Ş I M K A Y A Ç L A R I


Magmatik ve tortul kayaçların yüksek sıcaklık ve basınç etkisiyle zaman içinde renk ve şekil değiştirmesi sonucunda oluşan kayaçlara başkalaşım kayaçları denir.

Başkalaşım kayaçları bazı özellikleri ile oluştukları kayaçlara benzerlerken farklı özellikleri de bulunur .

- kalkerin başkalaşmasıyla MERMERLER
- Granitin başkalaşmasıyla GNAYS
- Kömürün başkalaşmasıyla ELMAS
- Killerin başkalaşmasıyla YAPRAK TAŞLARI ( fillattlar)

- Kat kat yaprak gibidirler
- Kristalli olabilirler
- İçlerinde fosil bulunabilir



kaynak:fenokulu.net
elif isimli Üye şuanda  online konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Alt 10-21-2013, 08:19 PM   #3 (permalink)
Admin
 
Admin - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jun 2009
Mesajlar: 7.787
Teşekkür: 157
396 Mesajına 817 teşekkür edildi.
Standart

paylaşım için teşekkürler.
__________________
Admin isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Alt 09-19-2014, 10:35 PM   #4 (permalink)
Üye
 
emre35 - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: May 2014
Mesajlar: 2.200
Teşekkür: 74
34 Mesajına 86 teşekkür edildi.
Standart

emeğinize sağlık.
emre35 isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Bookmarks

Etiketler
10.sınıf coğrafya, 10sinif, cesitleri, cografya, kayac, kayaclar, kayaç çeşitleri, kayaçlar

Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
Konu Acma Yetkiniz Yok
Cevap Yazma Yetkiniz Yok
Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodu Kapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık


LinkBacks (?)
LinkBack to this Thread: http://www.bestoffrm.com/61087-10sinif-cografya-kayaclarkayac-cesitleri.html
Konuyu Başlatan For Type Tarih
Yandex This thread Refback 09-26-2013 12:03 PM
10.sınıf coğrafya kayaçlar— Yandex: 287bin sonuç bulundu This thread Refback 11-22-2012 06:37 PM


WEZ Format +3. Şuan Saat: 09:55 AM.


Powered by vBulletin® Version 3.8.4
Copyright ©2000 - 2014, Jelsoft Enterprises Ltd.

bestoffrm | aşk flashları | sitemap | tags
Resimli Şiirler Şairler Müzik Yemek Tarifleri Moda Örgü Modelleri Dantel Modelleri Şifalı Bitkiler İslami Konular Dil An Coğrafya Fizik Roman Özetleri Aşk Duaları Dilek Duaları Define İşaretleri Cilt ve Güzellik Sosyal Dil Anlatım Edebiyat Aşk flashları Domain Telif Hakkı Sitemizin tüm hakları saklıdır. Telif hakkı ihlali bildirimi, acil şikayetleriniz ve her türlü görüş ve önerileriniz için iletişim sayfamızı kullanabilirsiniz. Sorumluluk İçerik sağlayıcı ve paylaşım sitesi olan Bestoffrm.com sitesinde, 5651 Sayılı Kanun’un 8. Maddesine ve T.C.K’nın 125. Maddesine göre tüm üyelerimiz ve ziyaretçilerimiz yaptıkları paylaşımlardan sorumludur. Bestoffrm.com hakkında yapılacak tüm hukuksal şikayetler iletişim sayfamızdan bildirilmesi halinde ilgili kanunlar ve yönetmelikler çerçevesinde en geç 1 (Bir) Hafta içerisinde tarafımızdan gereken işlemler yapılacak ve size dönüş yapacaktır. Sitemizde yayınlanan sağlıkla ilgili konular sadece bilgilendirme amaçlı olup tedavi için Lütfen Doktorunuza başvurunuz.