Bestoffrm|Aşk Flashlari|Yazili Sorulari|Büyüler|Sifali Bitkiler|
 
"Formumuza Moderatörler alınacaktır.Üyelerimize duyurulur.
Geri git   Bestoffrm|Aşk Flashlari|Yazili Sorulari|Büyüler|Sifali Bitkiler| >
»»-(¯`v´¯)-» Kültür ve Eğitim »»-(¯`v´¯)-» > Coğrafya > Coğrafya Yazılı ve Konuları > 10.Sınıf Coğrafya
Connect with Facebook


10.Sınıf Coğrafya, Kayaçlar,Kayaç Çeşitleri

10.Sınıf Coğrafya


Cevapla
 
LinkBack Seçenekler Stil
Alt 16.10.2009, 20:27   #1 (permalink)
Moderatör
 
ersen - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jul 2009
Üye No: 8484
Mesajlar: 687
Konular: 256
Teşekkür: 42
34 Mesajına 67 teşekkür edildi.
Standart 10.Sınıf Coğrafya, Kayaçlar,Kayaç Çeşitleri


Kayaçlar
Kayaçlar su, gaz ve organik varlıkların dışında yerkabuğunu meydana getiren unsurlardır. Yol yarmaları, maden ocakları ve taş ocakları gibi yerlerle, toprak veya enkaz örtüsünden yoksun topografya yüzeylerinde mostralarına rastladığımız kayaçlar, yer şekillerinin oluşum ve gelişimlerinde rol oynayan önemli etmenlerden biridir. Onların fiziksel ve kimyasal özelliklerindeki farklılıklar yer şekillerinin de farklı olmalarına sebep olur. Çünkü bu özellikler, kayaçların, aşındırma etmen ve süreçlerine karşı dayanıklı veya dayanıksız olmalarını tayin eder. Örneğin kalker ve jips gibi eriyebilen kayaçların bulunduğu sahalarda lapya, dolin, uvala gibi özel yer şekilleri oluşmaktadır.

Genel olarak, tektonik hareketlerle ters durumlar meydana gelmemişse, aşınmaya karşı dayanıklı kayaçlar yüksek yer şekillerini, kolay aşınan ve parçalanan kayaçlar ise alçak yer şekillerini meydana getirirler. Granitlerden müteşekkil sahalarda granit topografyası adı verilen özel bir topografya tipi oluşur. Benzer şekillere siyenit, diorit, andezit, bazalt ve gnays gibi heterojen kayaçlar üzerinde de rastlanır. Kayaçlar kökenlerine göre üç ana grup altında toplanırlar:

1. Magmatik kayaçlar

2. Tortul kayaçlar

3. Metamorfik kayaçlar

MAGMATİK KAYAÇLAR

Bu kayaçlar magmanın soğu***** katılaşması sonucu meydana gelirler. Yer kabuğunun yaklaşık olarak % 65'ini oluştururlar. Kökenlerini magma teşkil ettiğinden bunlara magmatik kayaç veya katılaşım kayaçları adı verilir.

TORTUL KAYALAR

ortul kayaçlar yeryüzünde çok görülen kayaçlardır. Yer yüzeyinin yaklaşık olarak % 75'i tortul kayaçlardan müteşekkildir. Yerkabuğunun ise % 8 kadarını oluştururlar. Bunlar genellikle tabakalı olarak bulunurlar ve içerlerinde organizma kalıntıları (fosil) ihtiva ederler.Tortul kayaçların büyük bir kısmı dış etmen ve süreçler tarafından yeryüzünün aşındırılması ve meydana gelen çeşitli büyüklükteki unsurların taşınarak çukur sahalarda (göl, deniz ve okyanus tabanları gibi) biriktirilmesi sonucu oluşmuşlardır. Bu olaya genel anlamda tortullaşma (sedimentasyon) denir. Biriken unsurlar önceleri boşluklu gevşek bir yapıya sahiptirler. Fakat zamanla sıkışıp sertleşirler. Diajenez adı verilen bu olayda basınç ve çimentolaşma esas rolü oynarlar. Gerçekten, bir birikme sahasında, sonradan biriken unsurlar öncekiler üzerinde ağırlıkları vasıtasıyla basınç yaparlar. Bu basınç sonucu unsurlar, aralarındaki boşlukların küçülmesi ve büyük ölçüde ortadan kalkmasıyla sıkışır ve sertleşirler. Çimentolaşmada ise, unsurlar arasındaki boşlukları dolduran suların içinde bulunan erimiş veya asılı haldeki maddeler kristalleşerek veya çökelerek unsurları birbirine bağlarlar.Tortul depoların veya kayaçların oluştukları ortamlar yerden yere farklılıklar gösterirler. Bir tortul kayacın oluştuğu ortam şartlarının bütününe fasiyes denir. Tortul kayaçlar bu ortam şartlarını gerek fiziksel ve kimyasal özellikleri ile ve gerekse içerdikleri hayvan ve bitki fosilleriyle aksettirirler. Bu ise onların oluştukları devredeki ortam şartları hakkında bilgi edinmemizi sağlar.3 ana fasiyes grubu vardır:1 - Kara fasiyesi: Akarsu, göl, rüzgâr, v.s. depolarını içerir. 2- Kıyı ve lagün fasiyesi: Kara fasiyesi ile deniz fasiyesi arasında geçiş tipini oluşturur. Kıyılardaki akarsu ağızlarında biriken depolar bu fasiyese girerler.3 - Deniz fasiyesi: Deniz veya okyanusların tabanında biriken depolardan meydana gelir. Üç kısma ayrılır; 0-200 metreler arasındaki depolar neritik fasiyesi, 200-1000 metreler arasındaki depolar batiyal fasiyesi ve 1000 metreden daha derindeki depolar da abisal fasiyesi teşkil eder. Fasiyes TipleriBirikme veya tortullaşma, sürekli ve sakin bir ortamda meydana geliyorsa, üst üste biriken unsurlar birbirlerine paralel tabakalar meydana getirirler. Bu olaya konkordans, tabakalara ise konkordant tabakalar ismi verilir. Bu gibi sakin ortamlarda biriken unsurlar, düşey doğrultuda, ağırlık ve boyutlarına göre bir sıralanma gösterirler. İri ve ağır unsurlar altta yer alır ve yukarıya doğru daha küçük, hafif unsurlara geçilir. Bu olaya boylanma denir. Boylanma gösteren tabakalara ise boylanmış tabakalar adı verilir. Tortullaşma ortamı çalkantılı, girdaplı hareketlere sahipse veya çeşitli yönlerden gelen akımlara maruz kalıyorsa tabakalar birbirlerine parelel muntazam seriler meydana getirmezler. Bu durumda farklı eğime sahip kısımlar iç içe, yan yana bulunurlar, mercek ve kama seklinde seviyeler ihtiva ederler. Buna çapraz tabakalaşma denir. Bazı depolarda unsurlar taşıyıcı etmenin hareketi yönünde ağırlıklarına göre bir sıralanma gösterirler. Buna da derecelenme adı verilir. Konkordant ve Diskordant TabakalarTortullaşmanın sürekli olmadığı ortamlarda her bir tortullaşma devresine ait tabaka serileri arasında bir uyumsuzluk görülür. Buna diskordans, diskordansın görüldüğü yüzeye, diskordans yüzeyi ve buradaki tabakalara ise diskordant tabakalar denir. İki tip diskordans vardır;1 - Basit diskordans: Basit diskordansta üstte yer alan tabaka serisi alttaki serinin aşınmış yüzeyi üzerinde bulunur. Her iki tabaka serisi arasında bir açı söz konusu değildir. Bu durumda alttaki tabaka serisi meydana geldikten sonra birikme ortamında herhangi bir nedenle aşınma faaliyetleri hüküm sürmüş, bunun sonucu tabaka serisi üst kısmından aşınmış, daha sonra başlayan birikme devresinde ise üstteki tabaka serisi meydana gelmiştir. 2- Açılı diskordans: Açılı diskordansta alttaki tabakalar oluştuktan sonra tektonik hareketlere maruz kalmışlardır. Bu hareketler onların yatay durumlarının bozulmasına neden olmuştur. Daha sonra tabakalar aşınım devresi geçirmiş ve son olarak da üstteki tabaka serisi meydana gelmiştir. Üstteki serinin en altında genellikle iri unsurlu konglomeralardan müteşekkil bir tabaka yer alır. Buna taban konglomerası denir. Diskordanslar veya diskordans yüzeyleri yereyin jeomorfolojik gelişiminde birikim ve aşınım evrelerinin teshiline imkan verirler.Çeşitli jeolojik devirlerde meydana gelmiş transgresyon ve regresyonlar sırasında kıyı bölgelerinde transgresif ve regresif depolar oluşmuştur. Transgresyon; denizin yavaş bir şekilde kara üzerine ilerlemesi olayıdır. Bu sırada denizin kara üzerine çökelttiği depoya transgresif depo veya transgresif seri denir. Transgresyon ve Transgresif SeriRegresyon ise denizin karadan yavaş bir şekilde çekilmesi olayıdır. Bu olay sırasında regresif depo veya regresif seri meydana gelir. Regresyon ve Regresif SeriBir transgresif seride altta iri unsurlu tortullar (konglomera, kumtaşı) yer alır ve yukarıya doğru giderek ince unsurlu tortullara (marn, kalker) geçilir. Bu durum denizin aynı düşey kesitte gittikçe derinleşmesi ile ilgilidir. Deniz sığken, iri unsurlar, dalga ve akıntılarla fazla uzaklara taşınamadıkları için, kıyı çizgisi yakınında biriktirilmişlerdir. Deniz karaya doğru ilerledikçe, eski kıyı çizgisinin bulunduğu yer gittikçe derinleşmiş ve dolayısıyle bu kesime kıyıdan uzaklara taşınabilen ince unsurlu tortullar birikmiştir.Regresif seride ise, aynı yerde denizin derinliği gittikçe azaldığı için, iri unsurlu tortullar üstte, ince unsurlular altta yer alırlar.Tortul tabakalar çeşitli kalınlıkta olurlar. Buna göre ayrılabilen başlıca tipler aşağıdaki gibidir:Tortul Tabakalar Lamına 1cm'den ince İnce tabaka 1 -10 cm Orta tabaka 10 - 30 cm Kalın tabaka 30 -100 cm Çok kalın tabaka 100 cm'den kalın Tabakaların, sonradan meydana gelen tektonik hareketler sonucu yatay durumları bozulmuş olabilir. Bir sahada tektonik yapının ortaya konulabilmesi için tabakaların doğrultu ve eğimlerinden yararlanılır. Tabaka doğrultusu tabaka yüzeyinin yatay düzlemle yapağı ara kesite tekabül eder. Tabaka eğimi ise, tabaka yüzeyi ile yatay düzlem arasındaki açıya eşittir ve tabaka doğrultusuna dik yönde ölçülür. Tabaka Doğrultusu ve Eğimi

BAŞLICA TORTUL KAYAÇLAR1-

MEKANİK (KIRINTILI) TORTUL KAYAÇLAR

1.1. Çimentosuz Tortul Kayaçlar

1.1.1. Bloklar ve Çakıllar

1.1.2. Kumlar

1.1.3. Siltler

1.1.4. Killer

1.1.5. Lös

1.2. Çimentolu Tortul Kayaçlar

1.2.1. Konglomera

1.2.2. Kumtaşı

1.2.3. Silttaşı

1.2.4. Kiltaşı

1.2.5. Çamurtaşı

1.2.6. Arjilit

1.2.7. Şeyl

1.2.8. Arkoz

1.2.9. Grovak

1.2.10. Detritik Kalker

2- ORGANİK TORTUL KAYAÇLAR

2.1. Silisli Organik Kayaçlar

2.1.1. Diatomit

2.1.2. Radyolarit

2.1.3. Spongolit

2.2. Karbonatlı Organik Kayaçlar

2.2.1. Tebeşir

2.2.2. Resif Kalkeri

2.2.3. Foraminiferli Kalker

2.2.4. Lümaşel

2.3. Bitümlü Organik Kayaçlar

2.3.1. Turba

2.3.2. Linyit

2.3.3. Taş Kömürü

2.3.4. Antrasit

2.3.5. Asfaltit3-

KİMYASAL TORTUL KAYAÇLAR

3.1. Karbonatlı Kimyasal Kayaçlar

3.1.1. Kalker

3.1.2. Dolomit

3.1.3. Marn

3.1.4. Traverten

3.1.5. Oolitik Kalker

3.2. Evaporitler

3.2.1. Jips

3.2.2. Anhidrit

3.2.3. Kaya Tuzu

3.3. Silisli Kimyasal Kayaçlar

3.3.1. Sileks

3.3.2. Gayzerit

3.3.3. Çört

3.3.4. Filint

3.3.5. Jasp

METAMORFİK KAYAÇLAR

Bu kayaçlar totul yada volkanik kayaçların, yerin derinliklerinde yüksek basınç ve sıcaklık altında metamorfizmaya (başkalaşma) uğraması sonucunda oluşurlar. Oluşumlarında metamorfizma etkili olduğu için bunlara metamorfik kayaç veya başkalaşım kayaçları adı verilir.

Kaynak: e-coğrafya.com


ersen isimli Üye şimdilik offline konumundadır  
Alıntı ile Cevapla
REKLAM
Alt 14.10.2012, 19:01   #2 (permalink)
Süper Moderatör
 
elif - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Eskişehir Şubesi
Üyelik tarihi: Jul 2008
Üye No: 8496
Mesajlar: 19.660
Konular: 13356
Teşekkür: 165
1.402 Mesajına 3.292 teşekkür edildi.
Standart


Kayaçlar ve Çeşitleri

-Çeşitli mineraller ve organik maddelerden meydana gelen kütlelere kayaç denir.
- Kayaçların tümü değişik minerallerin bir araya gelmesiyle oluşur.
- Kayaçlar oluşum şekline göre 3 gruba ayrılır.
a – Magmatik kayaçlar ,
b – Tortul kayaçlar ,
c – Başkalaşım kayaçları ,
M A G M A T İ K K A Y A Ç L A R
Ateş kürenin yapısında bulunan erimiş haldeki magmanın yeryüzünde yada yer kabuğunun derinliklerinde soğu***** katılaşmasıyla oluşan kayaçlara Magmatik kayaçlar denir.

- Magmanın yer kabuğu içinde yükselirken yavaş yavaş soğumasıyla oluşan oluşur bunlara DERİNLİK KAYAÇLARI denir
- Derinlik kayaçları yavaş yavaş soğumayla oluştuğundan sert ve iri kristallidirler.
- granit , siyenit ( kuvars , feldspat , mika , amfibol , olivin gibi minerallerden oluşur )
- Bursa ULUDAĞ granit kayaçlarından oluşmuştur ,

-Magmanın derinlerde damarlarda yavaş yavaş soğuyup katılaşmasından DAMAR KAYAÇLARI oluşur.
- Damar püskürük kayaçları sert ve ince kristallidirler.
- Porfir

- Magmanın yüzey ve yüzeye yakın yerlerde aniden soğuyup katılaşmasıyla YÜZEY KAYAÇLARI oluşur.
- Yüzey püskürük kayaçları aniden soğuduğundan yumuşak ve ince tanelidirler.
- Trakit , bazalt , andezit , volkan tüfleri , sünger taşı , katran taşları ( pekiştayn )
- Camsı olanlara obsidiyen ( volkan camı )
- Afyon çevresindeki dağlarının yapısındaki kayaçların bir bölümü bazalt ve trakittir.
-Anıtkabir Andezit ten ( Ankara taşı ) yapılmıştır.

- Genellikle kristal yapılıdırlar,
- Tabakasız yapıdadırlar
- İçlerinde fosil bulunmaz
- En yaşlı kayaçlardır.

T O R T U L K A Y A Ç L A R

-Yer yüzündeki magmatik kayaçların sıcaklık değişiklikleri yağışlar ,rüzgarlar gibi dış
etkenlerle küçük parçalara bölünmektedir .
Magmatik kayaçların dış etkenlerle küçük parçalara bölünmüş haline TORTU denir

Tortuların çeşitli etkenlerle göl , deniz ve çukur yerlerde taşınarak zamanla
tortullaşırlar
- dibe çöken maddeler üst üste tabakalar oluşturur.
- tabakaların oluşumu arttıkça alt tabakanın üstündeki ağırlık artar
- alt tabaka üzerinde büyük bir baskı oluşur
- sıcaklık değişimi ve baskılar sonucu tortul kayaçların oluşumu başlar
- zamanla bu tabakalar katılaşır
- tortul kayaçlar içinde canlı kalıntıları olan fosil bulunur.

Tortul kayaçlar oluşumlarına göre 3 gruba ayrılırlar
a - Mekanik tortullar:
- Su,rüzgar ve sıcaklık gibi dış kuvvetlerin etkisiyle sürüklenen kayaların bir yerde
toplanmasından luşurlar.
Kumlar,killer,çakıllar bu gruptandırlar.

b - Kimyasal Tortullar:
-Su külteler arasından geçerken bazı kimyasal maddeleri çözer.Suyun buharlaşması ile
suda çözünen bu maddeler çökerek
kaya tuzu, sarkıt , dikit ve travertenler oluşur.

c)Organik Tortullar
-Bitki ve hayvan artıklarından oluşan kültelerdir.
Kalkerli ve silisli kayalar , kömür ve petrol bu gruba girerler

- genellikle tabakalıdırlar
- kristaller yoktur.
- İçlerinde fosiller bulunur
- En iyi fosilleşme tortul kayaçların oluşumunda olur.

B A Ş K A L A Ş I M K A Y A Ç L A R I


Magmatik ve tortul kayaçların yüksek sıcaklık ve basınç etkisiyle zaman içinde renk ve şekil değiştirmesi sonucunda oluşan kayaçlara başkalaşım kayaçları denir.

Başkalaşım kayaçları bazı özellikleri ile oluştukları kayaçlara benzerlerken farklı özellikleri de bulunur .

- kalkerin başkalaşmasıyla MERMERLER
- Granitin başkalaşmasıyla GNAYS
- Kömürün başkalaşmasıyla ELMAS
- Killerin başkalaşmasıyla YAPRAK TAŞLARI ( fillattlar)

- Kat kat yaprak gibidirler
- Kristalli olabilirler
- İçlerinde fosil bulunabilir



kaynak:fenokulu.net


elif isimli Üye şimdilik offline konumundadır  
Alıntı ile Cevapla
Alt 21.10.2013, 19:19   #3 (permalink)
Admin
 
Admin - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Bolu Şubesi
Üyelik tarihi: Jun 2009
Üye No: 1
Mesajlar: 9.260
Konular: 47203
Teşekkür: 309
490 Mesajına 930 teşekkür edildi.
Standart


paylaşım için teşekkürler.


-----------------İMZA-----------------
Admin isimli Üye şimdilik offline konumundadır  
Alıntı ile Cevapla
Alt 19.09.2014, 21:35   #4 (permalink)
Üye
 
emre35 - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
İzmir Şubesi
Üyelik tarihi: May 2014
Üye No: 17510
Mesajlar: 2.504
Konular: 230
Teşekkür: 136
44 Mesajına 97 teşekkür edildi.
Standart


emeğinize sağlık.


emre35 isimli Üye şimdilik offline konumundadır  
Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Bookmarks

Etiketler
10.sınıf coğrafya, 10sinif, cesitleri, cografya, kayac, kayaclar, kayaç çeşitleri, kayaçlar

Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
Konu Acma Yetkiniz Yok
Cevap Yazma Yetkiniz Yok
Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodu Kapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık



WEZ Format +3. Şuan Saat: 14:48.


Powered by vBulletin® Version 3.8.4
Copyright ©2000 - 2015, Jelsoft Enterprises Ltd.

bestoffrm | aşk flashları | sitemap | tags
Resimli Şiirler Şairler Müzik Yemek Tarifleri Moda Örgü Modelleri Dantel Modelleri Şifalı Bitkiler İslami Konular Dil An Coğrafya Fizik Roman Özetleri Aşk Duaları Dilek Duaları Define İşaretleri Cilt ve Güzellik Sosyal Dil Anlatım Edebiyat Aşk flashları Domain Telif Hakkı Sitemizin tüm hakları saklıdır. Telif hakkı ihlali bildirimi, acil şikayetleriniz ve her türlü görüş ve önerileriniz için iletişim sayfamızı kullanabilirsiniz. Sorumluluk İçerik sağlayıcı ve paylaşım sitesi olan Bestoffrm.com sitesinde, 5651 Sayılı Kanun’un 8. Maddesine ve T.C.K’nın 125. Maddesine göre tüm üyelerimiz ve ziyaretçilerimiz yaptıkları paylaşımlardan sorumludur. Bestoffrm.com hakkında yapılacak tüm hukuksal şikayetler iletişim sayfamızdan bildirilmesi halinde ilgili kanunlar ve yönetmelikler çerçevesinde en geç 1 (Bir) Hafta içerisinde tarafımızdan gereken işlemler yapılacak ve size dönüş yapacaktır. Sitemizde yayınlanan sağlıkla ilgili konular sadece bilgilendirme amaçlı olup tedavi için Lütfen Doktorunuza başvurunuz.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 195 196 197 198 199 200 201 202 203 204 205 206 207 208 209 210 211 212 213 214 215 216 217 218 219 220 221 222 223 224 225 226 227 228 229 230 231 232 233 234 235 236 237 238 239 240 241 242 243 244 245 246 247 248 249 250 251 252 253 254 255 256 257 258 259 260 261 262 263 264 265 266 267 268 269 270 271 272 273 274 275 276 277 278 279 280 281 282 283 284 285 286 287 288 289 290 291 292 293 294 295 296 297 298 299 300 301 302 303 304 305 306 307 308 309 310 311 312 313 314 315 316 317 318 319 320 321 322 323 324 325 326 327 328 329 330 331 332 333 334 335 336 337 338 339 340 341 342 343 344 345 346 347 348 349 350 351 352 353 354 355 356 357 358 359 360 361 362 363 364 365 366 367 368 369 370 371 372 373 374 375 376 377 378 379 380 381 382 383 384 385 386 387 388 389 390 391 392 393 394 395 396 397 398 399 400 401 402 403 404 405 406 407 408 409 410 411 412 413 414 415 416 417 418 419 420 421 422 423 424 425 426 427 428 429 430 431 432 433 434 435 436 437 438 439 440 441 442 443 444 445 446 447 448 449 450 451 452 453 454 455 456 457 458 459 460 461 462 463 464 465 466 467 468 469 470 471 472 473 474 475 476 477 478 479 480 481 482 483 484 485 486 487 488 489 490 491 492 493 494 495 496 497 498 499 500 501 502 503 504 505 506 507 508 509 510 511 512 513 514 515 516 517 518 519 520 521 522 523 524 525 526 527 528 529 530